De eeuw van het extremisme

magritte

Door Evelien Bogaert
Schilderij van René Magritte

We lijken alsmaar meer te leven in een wereld van extremen.

Zo is er een groeiende groep van voornamelijk jongen blanke mannen die vrouwen, vreemdelingen, joden, alles wat niet hetzelfde is als hen haten en daar op een steeds gewelddadigere manier voor uitkomen.
De recentste opstoot zijn de gebeurtenissen in Charlottesville. Een hoop jonge mannen hield er twee dagen geleden een mars om de verwijdering van de beeltenis van Robert E. Lee tegen te houden, ondertussen scandeerden ze slogans als ‘White lives matter’, brachten ze halve Hitler groeten en reed een van hen in op een groep tegenbetogers, waarbij een dode en verschillende gewonden vielen.
Allemaal omdat de privileges waar deze jonge mannelijke studenten vroeger zonder veel verantwoording aanspraak op konden maken niet meer zo vanzelfsprekend zijn.

De wil tot debat is volledig verdwenen. Je gekrenkt voelen is tegenwoordig blijkbaar genoeg om iemands leven om zeep te helpen.

Aan de andere kant van het spectrum is het nochtans niet veel beter. Professoren die oproepen tot nadenken en plaats laten voor twijfel worden genadeloos vervolgd.
In Yale werd een koppel professoren bedreigd omdat ze de wenselijkheid van een memo, die dicteerde wat wel of niet als Halloween kostuum mag dienen, in vraag stelden.
De wil tot debat is volledig verdwenen. Je gekrenkt voelen is tegenwoordig blijkbaar genoeg om iemands leven om zeep te helpen.

De google affaire is daar ook een voorbeeld van, los van het feit dat de gestuurde memo misschien toondoof was, en dat die man waarschijnlijk nu niet meer al te populair zal zijn bij vrouwen, is een deel van wat hij aanhaalde een oude discussie over wat aangeleerd is en wat aangeboren. Feit is dat we dat grotendeels, voor de moment, niet uit elkaar kunnen haspelen.
Het ergste dat deze man kan verweten worden is dat hij opgevoed is in een systeem dat stelt dat er een (groot) verschil is tussen mannen en vrouwen, dat dit bepaalde praktijken zogezegd rechtvaardigt en dat hij niet pleit voor het doorbreken van deze gedachtegang.
Is dat problematisch, ja natuurlijk, maar is het de beste oplossing om deze man dan maar te ontslaan en verder geen discussie aan te gaan?

Als je blijft hangen in idealisme en compleet van de pot gerukte discussies over wie nu de beste veganist/ socialist/ conservatief/ liberaal/ feminist/ gelovige/ kok is, dan verzandt alles heel snel in welles-nietes spelletjes.

Dogmatisme in al zijn vormen is een probleem. Niet enkel de typische religieuze en ideologische vormen waar we al lang mee vertrouwd zijn, maar ook de vorm die bij sommige zogezegde progressieven in zwang is. Zodra je stelt dat iets vaststaat, sluit je het debat eenzijdig af.

Wij leven in een periode die hiermee worstelt: het naleven van een ideaal wordt belangrijker dan de praktische gevolgen ervan. Een tijdje geleden stond er in de Weekend Knack een artikel waarin de auteur pleite voor een pragmatische omgang met een veganistische levensstijl.
Als je blijft hangen in idealisme en compleet van de pot gerukte discussies over wie nu de beste veganist/ socialist/ conservatief/ liberaal/ feminist/ gelovige/ kok is, dan verzandt alles heel snel in welles-nietes spelletjes.
Daar komt nog bij dat mensen die zich heel sterk vereenzelvigen met één enkel aspect van hun zijn ook heel eendimensionaal worden. Menselijke wezens zijn zoveel ambiguer en complexer dan dat en het niet erkennen daarvan zorgt ervoor dat elkaar vinden onmogelijk wordt.

Hoe zei Voltaire (of was het Evelyn Beatrice Hall) dat ook al weer: I disapprove of what you say, but I will defend to the death your right to say it”

Het is beter om te inspireren dan te vervreemden. Als je tegenstanders op een positieve manier aantoont dat een bepaalde praktijk misschien toch niet zo ok is, zullen er veel meer mensen volgen dan als je hen aan de schandpaal nagelt en geen ruimte laat voor discussie.
Newsflash: de door ons geconstrueerde sociale-en maatschappelijke werkelijkheid is er een van grijswaarden, dat zwart/witte plaatje bestaat gewoonweg niet.

Meer verdraagzaamheid dus ook op gebied van je morele waarden en de moed om met iemand die totaal anders denkt dan jij in discussie te treden.
Hoe zei Voltaire (of was het Evelyn Beatrice Hall) dat ook al weer: I disapprove of what you say, but I will defend to the death your right to say it”

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s